Fenomen opery

 

 

 

Przemysław Krzywoszyński, Jan Woleński, Fenomen opery, Kraków: Universitas, 2022.

Tytuł Fenomen opery wskazuje nie tylko na to, że opera jest zjawiskiem, ale również sugeruje treści wartościujące. Autorzy są wielbicielami sztuki operowej i zgadzają się z opinią, że jeśli muzyka jest dobra, fabuła interesująca, śpiewacy wybitni, ich gra poprawna, a scenografia ciekawa, to spektakl operowy jest wyjątkowym widowiskiem artystycznym. Adaptując w swej analizie koncepcję dzieła literackiego stworzoną przez Romana Ingardena, autorzy pokazują, że opera jest dziełem wielowarstwowym, a jej strukturalna złożoność, np. potrzeba połączenia pięknego śpiewu z tekstem przedstawiającym fabułę, stawia szczególne wymagania kompozytorom i wykonawcom. Główna teza jest taka, że śpiew jest dominujący i jemu podporządkowane są inne elementy czy warstwy dzieła. Książka traktuje także o historii opery, a w szczególności o jej związku z wydarzeniami politycznymi i społecznymi, jak również o narodowych stylach sztuki operowej.

PRZECZYTAJ »
Możliwość komentowania Fenomen opery została wyłączona

spotkanie z dr. Piotrem Maksymowiczem – nowy termin!

Informujemy, że nowy termin przełożonego spotkania z Panem dr. Piotrem Maksymowiczem to 23 lutego, godz. 12.30-14.00. Serdecznie zapraszamy!

Centrum Badań nad Teatrem Muzycznym oraz Pracownia Opery i Widowisk IFP serdecznie zapraszają do Sali Teatralnej im. W. Bogusławskiego w Collegium Maius (ul. Fedry 10), na seminarium-zebranie robocze, podczas którego nasz gość, dr Piotr Maksymowicz, laureat nagrody w 2021 roku w Konkursie Polskiego Towarzystwa Badań nad Wiekiem XVIII za najlepszą rozprawę doktorską dotyczącą szeroko ujmowanego osiemnastego wieku, przedstawi referat „Aluzyjne aktualizacje librett oraz narracja muzyczna pierwszych oper Wojciecha Bogusławskiego”.
PRZECZYTAJ »
Możliwość komentowania spotkanie z dr. Piotrem Maksymowiczem – nowy termin! została wyłączona

spotkanie z dr. Piotrem Maksymowiczem

Centrum Badań nad Teatrem Muzycznym oraz Pracownia Opery i Widowisk IFP serdecznie zapraszają w dniu 26 stycznia 2022 r. w godzinach 12.30 -14.00 do Sali Teatralnej im. W. Bogusławskiego w Collegium Maius (ul. Fedry 10), na seminarium-zebranie robocze, podczas którego nasz gość, dr Piotr Maksymowicz, laureat nagrody w 2021 roku w Konkursie Polskiego Towarzystwa Badań nad Wiekiem XVIII za najlepszą rozprawę doktorską dotyczącą szeroko ujmowanego osiemnastego wieku, przedstawi referat „Aluzyjne aktualizacje librett oraz narracja muzyczna pierwszych oper Wojciecha Bogusławskiego”.

PRZECZYTAJ »
Możliwość komentowania spotkanie z dr. Piotrem Maksymowiczem została wyłączona

POSTAĆ W OPERZE. VII SEMINARIUM LIBRETTOLOGICZNE

Serdecznie zapraszamy na ogólnopolską konferencję naukową pt. „Postać w operze. VII Seminarium librettologiczne”, organizowaną przez Centrum Badań nad Teatrem Muzycznym UAM oraz Pracownię Opery i Widowisk Instytutu Filologii Polskiej UAM. Konferencja odbędzie się 15 czerwca 2021r. na platformie MS Teams. W załączniku przedstawiamy program, a osoby, które chciałyby dołączyć do spotkania, prosimy o kontakt: ala.br@amu.edu.pl lub lisiecka@amu.edu.pl.

Program konferencji znajduje się pod linkiem:

Postać w operze_plakat

PRZECZYTAJ »
Możliwość komentowania POSTAĆ W OPERZE. VII SEMINARIUM LIBRETTOLOGICZNE została wyłączona

Estetyka i doświadczenie. Studia i szkice o operze i sztukach pokrewnych

Katarzyna Lisiecka, Estetyka i doświadczenie. Studia i szkice o operze i sztukach pokrewnych, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2019, ss. 269.

Spis treści

Wstęp

Paradoksy estetyzacji i artyficjalności jako formy oswajania ze światem

  1. TWORZENIE MITU

Arystoteles – polityka – opera

Arystotelesowskie źródła operowego lieto fine, czyli o wspólnocie nowożytnej polis

Tworzenie mitu. Kultura europejska w eseistyce Zbigniewa Herberta

II. BOGUSŁAWSKI I OPERA

Wojciech Bogusławski i teatr operowy

Europejskie tło idei narodowego teatru. Arkadyjska kontrabanda Wojciecha Bogusławskiego

Strategie translatorskie Bogusławskiego w librettach oper włoskich. Na przykładzie polskiej adaptacji L’italiana in Londra Domenica Cimarosy i Giuseppe Petroselliniego

Ironiczne wyzwolenie. Axur. Król Ormus Antonio Salieriego i Wojciecha Bogusławskiego

III. DOŚWIADCZENIE, ESTETYZACJA, OPERA

Poważny żart” – o Cosi fan tutte Mozarta i Da Pontego

Wyzwolenie przez miłość – Demetrio Johanna Simona Mayra. Szkic

Tannhäuser, poeta potępiony czy zbawiony? Szkic

Symbolizm w teatrze Maeterlincka i Debussy’ego. O Pelleasie i Melisandzie.

Estetyzacja i desakralizowanie. The Burning Fiery Furnace Benjamina Brittena

IV. SZTUKI POKREWNE

Poeta w czyśćcu. Paradoksy konceptualizacji idei – „[dȥadɨ]” Pawła Passiniego

Teatr świata czy sztuka dla sztuki? O Carmen Carlosa Saury

Angelologiczny traktat filmowy pomiędzy sztukami. O Niebie nad Berlinem Wima Wendersa

Zakończenie

Nota bibliograficzna

Indeks

Summary

PRZECZYTAJ »
Możliwość komentowania Estetyka i doświadczenie. Studia i szkice o operze i sztukach pokrewnych została wyłączona

Fuzja sztuk i horyzontów. Arystotelesowski paradygmat opery

Katarzyna Lisiecka, Fuzja sztuk i horyzontów. Arystotelesowski paradygmat opery, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2019, ss. 320.

Opera to niewątpliwie jedyna w swoim rodzaju specyficzna fuzja sztuk i rzemiosł, przez wieki podległa wielu rytmom zmian i koniunktur cechujących ewolucję dzieł dramatyczno-muzycznych i widowisk teatralnych, respektujących odbiorcze zapotrzebowania publiczności. Z faktu, że właśnie z taką fuzją mamy do czynienia na gruncie sztuk widowiskowo-teatralnych należy zatem wyciągnąć określone wnioski, które pozwolą lepiej zrozumieć, na czym tak naprawdę polegał i nadal polega ten typ audiowizualnego przekazu. Jakie zasady i reguły rządzą tą specyficzną fuzją sztuk? Jakie dzieło pozwala ona „uzyskać”, „wytworzyć”, wykreować? Dlaczego wreszcie ta operowa fuzja sztuk mogła pozwolić sobie na własną niezależność i wyemancypowanie się pośród innych widowisk artystycznych (…).

Chciałabym zatem zaproponować spojrzenie na dzieło operowe przez pryzmat fuzji sztuk konstytuujących je jako (teatralną) całość i jednocześnie obejrzeć je w tym splocie z różnorodnych perspektyw: historyczno-kulturowej, estetycznej, dramatologicznej, ideowo-filozoficznej.

(fragment Wprowadzenia do drugiego rozdziału książki)

PRZECZYTAJ »
Możliwość komentowania Fuzja sztuk i horyzontów. Arystotelesowski paradygmat opery została wyłączona

Kantata i oratorium w historii kultury polskiej

Kantata i oratorium w historii kultury polskiej. Red. E. Nowicka, A. Borkowska-Rychlewska. Poznań: Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 2020.

 

SPIS TREŚCI

 

 

 

 

 

Wprowadzenie

Twórczość oratoryjna na ziemiach dawnej Rzeczpospolitej

Remigiusz Pospiech, „Christiani poenitentes ad Sepulchrum Domini” Jana Tomasza Żebro – najwcześniejsze polskie oratorium?

Irena Bieńkowska, Twórczość oratoryjno-kantatowa w repertuarze kapel nadwornych dawnej Rzeczpospolitej

Magdalena Walter-Mazur, Oratorium pasyjne „Der Tod Jesu” Carla Heinricha Grauna w kontrafakturowanych przekazach z katolickich ośrodków dawnego Śląska oraz ślad jego recepcji na ziemi sandomierskiej

PRZECZYTAJ »
Możliwość komentowania Kantata i oratorium w historii kultury polskiej została wyłączona

Stanisław Moniuszko i jego muzyka

Rüdiger Ritter, Stanisław Moniuszko i jego muzyka, przeł. B. Kornatowska, I. Sellmer, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2019.

Książka opowiada o Stanisławie Moniuszce i o znaczeniu jego dzieł dla polskiej, ale także dla europejskiej kultury XIX wieku. Jakie oczekiwania polskiej publiczności spełnił swoimi operami, przede wszystkim Halką? Jak wpisuje się w dzieje europejskiej muzyki kultury? A wreszcie: jaki wpływ jego dzieło wywiera dzisiaj? Na te i inne pytania stara się odpowiedzieć autor, który w części pierwszej przedstawia życie i twórczość Moniuszki, a następnie przybliża pomysły i przemyślenia, charakteryzujące kompozytora i jego muzykę. Stanowi to punkt wyjścia do części ostatniej, poświęconej Halce jako najważniejszemu dziełu kompozytora, ukazującej powiązania pomiędzy różnorakimi wątkami obecnymi w twórczości kompozytora.

PRZECZYTAJ »
Możliwość komentowania Stanisław Moniuszko i jego muzyka została wyłączona

Oblicza wieku dziewiętnastego

Elżbieta Nowicka, Alina Borkowska-Rychlewska, Oblicza wieku dziewiętnastego. Studia z historii literatury, teatru i opery, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2017.

 

Spis treści:

Wprowadzenie

I. FILOZOFIA I „ARCHEOLOGIA” FORM

Komedia, czyli wolność? O rozumieniu komedii przez Friedricha Schillera

Opera jako „sztuka wynaleziona”

Niejasność przyczyn, tajemniczość skutków. O Mocy przeznaczenia Giuseppe Verdiego

 

II. OPERA I WIEK DZIEWIĘTNASTY – PRZEKROJE

„Niezgodna zgodność”. Opera w kulturze wieku dziewiętnastego

„Un’immagine sacro”. Ideał i doskonałość w operach Giuseppe Verdiego

„Improwizacja mimowa o absolutnej wartości poetyckiej”. Szekspir według Richarda Wagnera

 

III. SZTUKA OPERY – SZTUKA PAMIĘCI – SZTUKA KORESPONDENCJI

Poza murami teatralnego gmachu – o operze in abstracto (na podstawie korespondencji Fryderyka Chopina i Dzienników Eugene’a Delacroix’a)

„Odległość uświęca piękno”. Eugene’a Delacroix’a uwagi o pamięci

„Pustka feerii wiecznego święta”. Refleksja nad sztuką w Kronice paryskiej Zofii Węgierskiej

 

IV. ODNALEZIONE W LITERATURZE I TEATRZE

„Swobodę myśli przedkładam nad tony”. Glosa do Don Juana George’a Gordona Byrona

Nieoczywista wspólnota jednego pokolenia. Fryderyk Chopin – Stefan Witwicki – Dominik Magnuszewski

Kartka z martyrologium w teatrze. O Felicycie Antoniego Edwarda Odyńca.

 

PRZECZYTAJ »
Możliwość komentowania Oblicza wieku dziewiętnastego została wyłączona

Kantata – oratorium – pasja. VI Seminarium Librettologiczne

Centrum Badań nad Teatrem Muzycznym UAM, Instytut Filologii Polskiej UAM i Komisja Muzykologiczna PTPN zapraszają na VI Seminarium Librettologiczne „Kantata – oratorium – pasja w historii kultury polskiej”, 9-10 grudnia 2019 roku, Sala PTPN, ul. Mielżyńskiego 27/29. Zachęcamy do zapoznania się z programem wydarzenia.

 

KANTATA PLAKAT

 

ABSTRAKTY WYSTĄPIEŃ

Alina Mądry (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza)

Passio in Es” Wojciecha Dankowskiego – nowe wileńskie źródło w kontekście twórczości kompozytora i kultury muzycznej Rzeczpospolitej Obojga Narodów

Pasja jako integralna część katolickich obchodów Wielkiego Tygodnia od XVII wieku muzycznie opracowywana była przez kompozytorów wokalno-instrumentalnie. Kapele muzyczne prezentowały tego typu kompozycje w kościołach dawnej Rzeczypospolitej. Dotyczyło to także tej części Rzeczpospolitej Obojga Narodów, która dziś przynależy do Litwy, Białorusi i Ukrainy. Wojciech Dankowski (ok. 1760 – po 1814) do tej pory uznawany był w literaturze przedmiotu za kompozytora końca XVIII i początku XIX wieku, związanego przede wszystkim z Wielkopolską, bowiem to tu głównie odnajdujemy zachowane przekazy jego utworów. Jego kompozycje zachowały się jednak i w innych miejscach, między innymi w kolekcjach muzykaliów na terenie Wilna. A zatem jego twórczość, a może i on sam, przekroczyli granice Wielkopolski i wkroczyli na teren, który dziś jest jeszcze mało znany i przebadany pod tym względem. Passio in Es, utwór zachowany w wileńskich zbiorach, jest jak do tej pory jedynym przykładem muzyki pasyjnej w twórczości Wojciecha Dankowskiego. Jest to przekaz nieznany w literaturze i dlatego jego odkrycie jest niezwykle ważnym elementem poznawczym, zarówno w kontekście całego dorobku twórczego kompozytora, jak i kultury muzycznej dawnej Rzeczypospolitej, której integralną częścią było Wilno.

PRZECZYTAJ »
Możliwość komentowania Kantata – oratorium – pasja. VI Seminarium Librettologiczne została wyłączona