POSTAĆ W OPERZE. VII SEMINARIUM LIBRETTOLOGICZNE

Serdecznie zapraszamy na ogólnopolską konferencję naukową pt. „Postać w operze. VII Seminarium librettologiczne”, organizowaną przez Centrum Badań nad Teatrem Muzycznym UAM oraz Pracownię Opery i Widowisk Instytutu Filologii Polskiej UAM. Konferencja odbędzie się 15 czerwca 2021r. na platformie MS Teams. W załączniku przedstawiamy program, a osoby, które chciałyby dołączyć do spotkania, prosimy o kontakt: ala.br@amu.edu.pl lub lisiecka@amu.edu.pl.

Program konferencji znajduje się pod linkiem:

Postać w operze_plakat

PRZECZYTAJ »
Możliwość komentowania POSTAĆ W OPERZE. VII SEMINARIUM LIBRETTOLOGICZNE została wyłączona

Estetyka i doświadczenie. Studia i szkice o operze i sztukach pokrewnych

Katarzyna Lisiecka, Estetyka i doświadczenie. Studia i szkice o operze i sztukach pokrewnych, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2019, ss. 269.

Spis treści

Wstęp

Paradoksy estetyzacji i artyficjalności jako formy oswajania ze światem

  1. TWORZENIE MITU

Arystoteles – polityka – opera

Arystotelesowskie źródła operowego lieto fine, czyli o wspólnocie nowożytnej polis

Tworzenie mitu. Kultura europejska w eseistyce Zbigniewa Herberta

II. BOGUSŁAWSKI I OPERA

Wojciech Bogusławski i teatr operowy

Europejskie tło idei narodowego teatru. Arkadyjska kontrabanda Wojciecha Bogusławskiego

Strategie translatorskie Bogusławskiego w librettach oper włoskich. Na przykładzie polskiej adaptacji L’italiana in Londra Domenica Cimarosy i Giuseppe Petroselliniego

Ironiczne wyzwolenie. Axur. Król Ormus Antonio Salieriego i Wojciecha Bogusławskiego

III. DOŚWIADCZENIE, ESTETYZACJA, OPERA

Poważny żart” – o Cosi fan tutte Mozarta i Da Pontego

Wyzwolenie przez miłość – Demetrio Johanna Simona Mayra. Szkic

Tannhäuser, poeta potępiony czy zbawiony? Szkic

Symbolizm w teatrze Maeterlincka i Debussy’ego. O Pelleasie i Melisandzie.

Estetyzacja i desakralizowanie. The Burning Fiery Furnace Benjamina Brittena

IV. SZTUKI POKREWNE

Poeta w czyśćcu. Paradoksy konceptualizacji idei – „[dȥadɨ]” Pawła Passiniego

Teatr świata czy sztuka dla sztuki? O Carmen Carlosa Saury

Angelologiczny traktat filmowy pomiędzy sztukami. O Niebie nad Berlinem Wima Wendersa

Zakończenie

Nota bibliograficzna

Indeks

Summary

PRZECZYTAJ »
Możliwość komentowania Estetyka i doświadczenie. Studia i szkice o operze i sztukach pokrewnych została wyłączona

Fuzja sztuk i horyzontów. Arystotelesowski paradygmat opery

Katarzyna Lisiecka, Fuzja sztuk i horyzontów. Arystotelesowski paradygmat opery, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2019, ss. 320.

Opera to niewątpliwie jedyna w swoim rodzaju specyficzna fuzja sztuk i rzemiosł, przez wieki podległa wielu rytmom zmian i koniunktur cechujących ewolucję dzieł dramatyczno-muzycznych i widowisk teatralnych, respektujących odbiorcze zapotrzebowania publiczności. Z faktu, że właśnie z taką fuzją mamy do czynienia na gruncie sztuk widowiskowo-teatralnych należy zatem wyciągnąć określone wnioski, które pozwolą lepiej zrozumieć, na czym tak naprawdę polegał i nadal polega ten typ audiowizualnego przekazu. Jakie zasady i reguły rządzą tą specyficzną fuzją sztuk? Jakie dzieło pozwala ona „uzyskać”, „wytworzyć”, wykreować? Dlaczego wreszcie ta operowa fuzja sztuk mogła pozwolić sobie na własną niezależność i wyemancypowanie się pośród innych widowisk artystycznych (…).

Chciałabym zatem zaproponować spojrzenie na dzieło operowe przez pryzmat fuzji sztuk konstytuujących je jako (teatralną) całość i jednocześnie obejrzeć je w tym splocie z różnorodnych perspektyw: historyczno-kulturowej, estetycznej, dramatologicznej, ideowo-filozoficznej.

(fragment Wprowadzenia do drugiego rozdziału książki)

PRZECZYTAJ »
Możliwość komentowania Fuzja sztuk i horyzontów. Arystotelesowski paradygmat opery została wyłączona

Kantata i oratorium w historii kultury polskiej

Kantata i oratorium w historii kultury polskiej. Red. E. Nowicka, A. Borkowska-Rychlewska. Poznań: Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 2020.

 

SPIS TREŚCI

 

 

 

 

 

Wprowadzenie

Twórczość oratoryjna na ziemiach dawnej Rzeczpospolitej

Remigiusz Pospiech, „Christiani poenitentes ad Sepulchrum Domini” Jana Tomasza Żebro – najwcześniejsze polskie oratorium?

Irena Bieńkowska, Twórczość oratoryjno-kantatowa w repertuarze kapel nadwornych dawnej Rzeczpospolitej

Magdalena Walter-Mazur, Oratorium pasyjne „Der Tod Jesu” Carla Heinricha Grauna w kontrafakturowanych przekazach z katolickich ośrodków dawnego Śląska oraz ślad jego recepcji na ziemi sandomierskiej

PRZECZYTAJ »
Możliwość komentowania Kantata i oratorium w historii kultury polskiej została wyłączona

Stanisław Moniuszko i jego muzyka

Rüdiger Ritter, Stanisław Moniuszko i jego muzyka, przeł. B. Kornatowska, I. Sellmer, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2019.

Książka opowiada o Stanisławie Moniuszce i o znaczeniu jego dzieł dla polskiej, ale także dla europejskiej kultury XIX wieku. Jakie oczekiwania polskiej publiczności spełnił swoimi operami, przede wszystkim Halką? Jak wpisuje się w dzieje europejskiej muzyki kultury? A wreszcie: jaki wpływ jego dzieło wywiera dzisiaj? Na te i inne pytania stara się odpowiedzieć autor, który w części pierwszej przedstawia życie i twórczość Moniuszki, a następnie przybliża pomysły i przemyślenia, charakteryzujące kompozytora i jego muzykę. Stanowi to punkt wyjścia do części ostatniej, poświęconej Halce jako najważniejszemu dziełu kompozytora, ukazującej powiązania pomiędzy różnorakimi wątkami obecnymi w twórczości kompozytora.

PRZECZYTAJ »
Możliwość komentowania Stanisław Moniuszko i jego muzyka została wyłączona

Oblicza wieku dziewiętnastego

Elżbieta Nowicka, Alina Borkowska-Rychlewska, Oblicza wieku dziewiętnastego. Studia z historii literatury, teatru i opery, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2017.

 

Spis treści:

Wprowadzenie

I. FILOZOFIA I „ARCHEOLOGIA” FORM

Komedia, czyli wolność? O rozumieniu komedii przez Friedricha Schillera

Opera jako „sztuka wynaleziona”

Niejasność przyczyn, tajemniczość skutków. O Mocy przeznaczenia Giuseppe Verdiego

 

II. OPERA I WIEK DZIEWIĘTNASTY – PRZEKROJE

„Niezgodna zgodność”. Opera w kulturze wieku dziewiętnastego

„Un’immagine sacro”. Ideał i doskonałość w operach Giuseppe Verdiego

„Improwizacja mimowa o absolutnej wartości poetyckiej”. Szekspir według Richarda Wagnera

 

III. SZTUKA OPERY – SZTUKA PAMIĘCI – SZTUKA KORESPONDENCJI

Poza murami teatralnego gmachu – o operze in abstracto (na podstawie korespondencji Fryderyka Chopina i Dzienników Eugene’a Delacroix’a)

„Odległość uświęca piękno”. Eugene’a Delacroix’a uwagi o pamięci

„Pustka feerii wiecznego święta”. Refleksja nad sztuką w Kronice paryskiej Zofii Węgierskiej

 

IV. ODNALEZIONE W LITERATURZE I TEATRZE

„Swobodę myśli przedkładam nad tony”. Glosa do Don Juana George’a Gordona Byrona

Nieoczywista wspólnota jednego pokolenia. Fryderyk Chopin – Stefan Witwicki – Dominik Magnuszewski

Kartka z martyrologium w teatrze. O Felicycie Antoniego Edwarda Odyńca.

 

PRZECZYTAJ »
Możliwość komentowania Oblicza wieku dziewiętnastego została wyłączona

Kantata – oratorium – pasja. VI Seminarium Librettologiczne

Centrum Badań nad Teatrem Muzycznym UAM, Instytut Filologii Polskiej UAM i Komisja Muzykologiczna PTPN zapraszają na VI Seminarium Librettologiczne „Kantata – oratorium – pasja w historii kultury polskiej”, 9-10 grudnia 2019 roku, Sala PTPN, ul. Mielżyńskiego 27/29. Zachęcamy do zapoznania się z programem wydarzenia.

 

KANTATA PLAKAT

 

ABSTRAKTY WYSTĄPIEŃ

Alina Mądry (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza)

Passio in Es” Wojciecha Dankowskiego – nowe wileńskie źródło w kontekście twórczości kompozytora i kultury muzycznej Rzeczpospolitej Obojga Narodów

Pasja jako integralna część katolickich obchodów Wielkiego Tygodnia od XVII wieku muzycznie opracowywana była przez kompozytorów wokalno-instrumentalnie. Kapele muzyczne prezentowały tego typu kompozycje w kościołach dawnej Rzeczypospolitej. Dotyczyło to także tej części Rzeczpospolitej Obojga Narodów, która dziś przynależy do Litwy, Białorusi i Ukrainy. Wojciech Dankowski (ok. 1760 – po 1814) do tej pory uznawany był w literaturze przedmiotu za kompozytora końca XVIII i początku XIX wieku, związanego przede wszystkim z Wielkopolską, bowiem to tu głównie odnajdujemy zachowane przekazy jego utworów. Jego kompozycje zachowały się jednak i w innych miejscach, między innymi w kolekcjach muzykaliów na terenie Wilna. A zatem jego twórczość, a może i on sam, przekroczyli granice Wielkopolski i wkroczyli na teren, który dziś jest jeszcze mało znany i przebadany pod tym względem. Passio in Es, utwór zachowany w wileńskich zbiorach, jest jak do tej pory jedynym przykładem muzyki pasyjnej w twórczości Wojciecha Dankowskiego. Jest to przekaz nieznany w literaturze i dlatego jego odkrycie jest niezwykle ważnym elementem poznawczym, zarówno w kontekście całego dorobku twórczego kompozytora, jak i kultury muzycznej dawnej Rzeczypospolitej, której integralną częścią było Wilno.

PRZECZYTAJ »
Możliwość komentowania Kantata – oratorium – pasja. VI Seminarium Librettologiczne została wyłączona

Natalia Kaminiczna, Obietnica, rytuał, dno morza

Fot. Bartek Barczyk, ze zbiorów Teatru Wielkiego w Poznaniu

 

Na scenie Teatru Wielkiego: element przezrocza. Scenografia Julii Skrzyneckiej splata się z fonią uwertury. Zaś owa koegzystencja obszaru sceny z melodią zanurza nas
we wzburzonych wodach Bałtyku. Wszystko zawiera się w korespondencji sztuk. Dźwiękowa introdukcja pozwala nam dryfować na spienionych równinach królestwa Neptuna. Feliks Nowowiejski przenosi nas na granice fantastyki. Kierujemy swoją uwagę ku kołyszącej nami pieśni morskich bałwanów dumnie rozbijających się o nasze bębenki uszne. Skądinąd przykładamy muszelkę do ucha, ale zamiast usłyszenia fonii bałtyckich fal, przybieramy ich kształt.

PRZECZYTAJ »
Możliwość komentowania Natalia Kaminiczna, Obietnica, rytuał, dno morza została wyłączona

Kantata – oratorium – pasja

Kantata – oratorium – pasja. Odmiany form literacko-muzycznych w kulturze XVIII i XIX wieku, red. Alina Borkowska-Rychlewska i Elżbieta Nowicka, Poznań: Wydawnictwo PTPN, 2019.

 

PRZECZYTAJ »
Możliwość komentowania Kantata – oratorium – pasja została wyłączona

Wrocławskie „Widma” – recenzje

Źródło: archiwum Opery Wrocławskiej, fot. T. Papuczys

Drodzy czytelnicy
Otwieramy nową zakładkę dla młodych recenzentów i eseistów, zafascynowanych sztuką opery. 10 marca 2019 grupa studentów II roku polonistyki UAM wybrała się do Wrocławia na przedstawienie Widm Stanisława Moniuszki. Poniżej pierwsze opinie i refleksje o spektaklu. Zapraszamy do dalszej współpracy!

PRZECZYTAJ »
Możliwość komentowania Wrocławskie „Widma” – recenzje została wyłączona